ده فرمان را کیشلوفسکی به تأسی از ده فرمان خدا خطاب به موسی و قوم بنی اسرائیل ساخته است. ده فرمان اخلاقی و دینی. ده اپیزود تقریبا یک ساعته. اگر در اینترنت جستجویی بکنید. حتما مطالب متعددی درباره کیشلوفسکی و ده فرمان خواهید یافت. اما آنچه من اینجا می نویسم نگاه شخصی من به ده فرمان است. تلاش می کنم در فواصل کوتاه، نظر خود را درباره همه ده فرمان بیاورم.  در اینجا به فرمان اول می پردازم. فرمان اول، بیش از آنکه درباره مرگ باشد، درباره زندگی و حضور بی رحمانه خدا در آن است. کریشتف، پدر پاول استاد فیزیک دانشگاه است. پدری دقیق و منظم. کسی که همه چیز را از پشت عینک کبود کمیت، اندازه گیری و البته محاسبات عددی می بیند. کیشلوفسکی، این شخصیت را در کنار شخصیت پاول، پسر 10 11 ساله اش قرار می دهد. پسری کنجکاو که مانند همه پسر های دیگر در این سن، پدر، قهرمان زندگی اش محسوب می شود. پسری که درباره همه چیز سوال می کند و البته گاهی وقت ها گویی که با پاسخ های پدر اقناع نمی شود.

سید جواد طباطبایی چند سالی است، با نگارش آثاری در زمینه تاریخ اندیشه سیاسی بقول خودش پروژه ای را برای شناسایی علل انحطاط اندیشه سیاسی، تاریخنگاری و تجدد آغاز کرده است. طباطبایی در محافل دانشجویی و سیاسی، به عنوان روشنفکری سکولار شناخته می شود. کسی که بارها مخالفت روشن خود را با پروژه روشنفکری دینی اعلام کرده است- اگرچه نباید از چرخش ناگهانی او در میل به سوی فقه  و فقها که در کتاب آخرش، حکومت قانون به تشریح اصول آن پرداخته است، غفلت ورزید. سال گذشته قرار شد در جمع کوچک سه نفره دانشجویی، تمام کتاب های طباطبایی را با هم مرور کنیم و در آخر هر یک از ما کتابی از او را نقد کنیم. در این میان من کتاب مکتب تبریز و مبانی تجدد خواهی، را انتخاب کردم. مکتب تبریز، از جمله کتابهای حجیم طباطبایی است که به مساله آشنایی ایرانیان با اندیشه های جدید غربی در دارالسلطنه تبریز می پردازد. البته در کنار این موضوع، وی مطالب دیگری را نیز در این کتاب جای داده است.
مطالعه مکتب تبریز مانند دیگر کتاب های او، نمودار دو مساله مشترک است. یکی ضعف اطلاعات تاریخی طباطبایی است و دیگری بداخلاقی های وی در باب شخصیت ها یا آثار علمی. من قصد ندارم در اینجا به نقد کتاب بنشینم. هنوز در حال مطالعه هستم و تا کنون نکات فراوانی را یادداشت کرده ام. اما امیدوارم بتوانم بزودی سر و سامانی به یادداشت هایم بدهم و مقاله ای مفصل بنویسم.  

این مطلب را برای کتاب ماه تاریخ و جغرافیا نوشته بودم. اما مقاله به دلایلی که جای گفتنش اینجا نیست٬ از سوی گردانندگان کتاب ماه رد شد. نخواستم مطلب٬ به هدر رود. اینجا می آورمش شاید برای برخی٬ مفید باشد.  

حزب مردم به روایت اسناد، تدوین فاطمه اورجی نیک آبادی و غلامعلی پاشازاده، مرکز اسناد انقلاب اسلامی،چاپ اول تهران:پائیز 1386 ، 1044 صفحه.

معرفی:

تلاش ها و فعالیت های مراکز اسنادی در 30 سال گذشته  جهت تدوین تاریخ معاصر ایران موجب شده است تا پژوهشگران تاریخ معاصر بتوانند به آسانی به مجموعه اسناد طبقه بندی شده مراکز اطلاعاتی و سیاسی دوره پهلوی دوم دست یابند. مرکز اسناد انقلاب اسلامی را شاید بتوان در کنار مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات ، پرکارترین مرکز تدوین اسناد تاریخ معاصر ایران به شمار آورد که با اتکا به آرشیو بسیار غنی فراهم آمده از مطبوعات و اسناد تاریخی موفق شده است، اطلاعات تازه ای را از تحولات تاریخی 70 سال گذشته ایران بدست دهد. یکی از کتاب های تازه این مرکز با نام حزب مردم به روایت اسناد از جمله کتاب هایی است که در راستای طرح تدوین تاریخ انقلاب اسلامی در پائیز 1386 منتشر شده است.

سال گذشته این شانس را داشتم تا در جستجو پیرامون موضوع پایان نامه ام با محمد رضا طهماسب پور آشنا شوم. طهماسب پور، عکاس و پژوهشگر تاریخ عکاسی است. انسانی متواضع و دوست داشتنی. در زمینه تاریخ عکاسی در ایران، کارهای فراوانی انجام داده است. از چاپ مقاله در مجلات مختلف تخصصی عکاسی گرفته تا سخنرانی در مجامع ایرانشناسی انگلیس و هلند. از میان کارهای او در زمینه تاریخ عکاسی در ایران می توان به کتاب ارزشمند ناصرالدین٬ شاه عکاس اشاره کرد. این کتاب مجموعه مقالات پراکنده و متن سخنرانی های او پیرامون موضوع تاریخ عکس و عکاسی در عصر قاجار است. او از سر لطف، چاپ دوم کتاب را که نشر تاریخ ایران، در زمستان سال 87 با افزوده هایی منتشر کرده است، به من هدیه داد. کتاب، برای عکاسان، پژوهشگران تاریخ قاجار و همچنین علاقمندان به موضوع تاریخ عکاسی در ایران، منبع ارزشمندی به شمار می رود.